افراد ، شرکتها و دولتهای درگیر در اختلاف بین المللی چه به راهکارهای سیاسی متوسل شده باشند یا خیر ، می توانند به روشهای حقوقی حل و فصل اختلافات بین المللی رجوع نمایند. بدیهی است که در بیشتر موارد راهکارهای سیاسی علاوه بر هزینه های کمتر سرعت عمل بیشتری نیز خواهند داشت. به طور کلی روشهای حقوقی را می توان در دو قسمت داوری و قضائی مورد مطالعه و بررسی قرار داد
الف- روش های داوری
داوری بین المللی فرایند حل وفصل اختلافات بین المللی دولتها است که از طریق ارجاع به یک یا چند داور و یا نهاد داوری انجام می شود. داوری از نظر اختیاری بودن به “داوری اختیاری” و “اجباری” تقسیم میشود و از نظر نهادینه شدن به داوری “نهادینه” و داوری “غیرنهادینه” تقسیم میشود
داوری اختیاری
به داوری گفته میشود که پس از وقوع اختلاف میان طرفین دعوا تحقق پیدا میکند و پس از وقوع اختلاف طرفین دعوا، برای حل و فصل مسالمتآمیز روش داوری را انتخاب میکنند. مثل اختلاف بین دولت کانادا و امریکا در رابطه با آلودگی فرامرزی که به داوری بین المللی ارجاع گردید
داوری اجباری
در این گونه داوری، دولتها قبل از وقوع اختلاف، بر اساس معاهده ای دو یا چند جانبه، مقرر نموده اند که در صورت وقوع اختلاف ، حل و فصل اختلاف را به داوری ارجاع دهند. به عبارت دیگر، در معاهدات بین المللی طرفین اختلاف ارجاع به داوری را در صورت وقوع اختلاف متعهد شده اند. در این صورت ، اجبارا هرگونه اختلاف بین المللی میان اعضای متعاهد لزوما به داوری ارجاع می گردد. به طور مثال دولتهای عضو معاهده حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات بروکسل1927 متعهد شده اند که در صورت وقوع هرگونه اختلاف بین المللی به داوری مراجعه نمایند. علاوه بر این، اخیرا در برخی از معاهدات بین المللی قید ارجاع به داوری در متن معاهده گنجانده شده است که در این صورت نیز در صورت اختلاف میان اعضای متعاهد در خصوص موضوع معاهده لزوما بایستی ارجاع به داوری را به عنوان یکی از راههای حل و فصل اختلافات فی مابین بپذیرند
داوری نهادی
از نظر نهادی، دو نوع داوری، نهادی و موردی در روش داوری بین المللی وجود دارد. داوری نهادی، داوری است که طرفین یا اطراف اختلاف، موضوع را به یکی از نهادهای داوری بین المللی ارجاع می دهند. در این چارچوب، هفت نهاد مهم داوری بینالمللی که در حا حاضر خدمات داوری بین المللی را ارائه می دهند
دیوان دائمی داوری
داوری تجاری بین المللی
مرکز بین المللی حلوفصل اختلافات سرمایه گذاری
مرکز داوری و میانجی گری سازمان جهانی مالکیت معنوی
مکانیزم حل وفصل اختلافات در سازمان تجارت جهانی
دادگاه داوری ورزش
انجمن داوران دریایی
بدیهی است نهادهای دیگری نیز برای داوری بین المللی وجود دارند
داوری موردی
در داوری موردی، طرفین اختلاف خود رااز طریق داوران منتخب مرضی الطرفین و بر اساس توافق طرفین حل و فصل می نمایند. در واقع، این نوع داوری معمولا انعطاف پذیرند و نسبتاً راهی برای حل وفصل سریع و کم هزینه اختلافات بین المللی به شمار می آیند
موسسه حقوقی بین المللی دکتر پورهاشمی با همکاری وکلای بین المللی آماده انجام داوری بین المللی برای افراد و شرکتها در محاکم داوری بین المللی تجاری و غیر تجاری است. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید
